پاسخ کوتاه: پر کردن دندان می‌تواند سال ها دوام داشته باشد، اما هیچ پرکردگی عمر تضمین شده و یکسانی برای همه افراد ندارد. جنس ماده، اندازه ترمیم، محل دندان، فشار هنگام جویدن و بهداشت دهان بر ماندگاری آن اثر می‌گذارند. حتی اگر از پر کردن دندان شما چند سال گذشته باشد، صرف گذشت زمان به معنی نیاز به تعویض نیست؛ وضعیت پرکردگی باید در معاینه بررسی شود.
اگر دندانی را قبلا پر کرده اید، احتمالا این سوال برایتان پیش آمده است: «پرکردگی من هنوز سالم است یا باید عوض شود؟» شناخت نشانه ها کمک می‌کند زودتر برای بررسی مراجعه کنید، اما با نگاه کردن در آینه نمی‌توان درباره پوسیدگی زیر پرکردگی یا سالم بودن لبه های آن به طور قطعی قضاوت کرد.
پر کردن دندان چقدر دوام دارد و چه چیزهایی روی آن اثر می‌گذارند؟
پر کردن دندان دقیقا چه کاری انجام می‌دهد؟
در پر کردن دندان، دندانپزشک بخش آسیب دیده یا پوسیده را بررسی و آماده می‌کند و فضای ایجاد شده را با ماده ترمیمی مناسب بازسازی می‌کند تا شکل و عملکرد دندان بهتر حفظ شود. ماده ای که در دندان قرار می‌گیرد «پرکردگی» نام دارد. پرکردگی می‌تواند همرنگ دندان باشد یا از مواد دیگری مانند آمالگام ساخته شود. انتخاب آن به محل و اندازه حفره، شرایط دندان و نظر دندانپزشک بستگی دارد.
گاهی پوسیدگی در فضای بین دندان ها شکل می‌گیرد و در ابتدا به راحتی دیده نمی‌شود. اگر می‌خواهید با این نوع پوسیدگی آشنا شوید، مقاله پوسیدگی های بین دندانی را نیز بخوانید.
آیا برای مواد مختلف می‌توان یک زمان ثابت گفت؟
خیر. برخی پرکردگی ها برای سال های طولانی سالم می‌مانند و برخی زودتر نیاز به ترمیم پیدا می‌کنند. نوع ماده مهم است، ولی به تنهایی زمان تعویض را تعیین نمی‌کند. به همین دلیل، عبارتی مانند «هر پرکردگی بعد از چند سال حتما باید تعویض شود» معیار دقیقی نیست. منابع پزشکی نیز تاکید می‌کنند که دوام پرکردگی با توجه به ماده و شرایط هر دندان متفاوت است.
| عامل | اثر احتمالی بر پرکردگی | کار مفید برای بیمار |
|---|---|---|
| اندازه پرکردگی | در ترمیم های بزرگ، مقدار بیشتری از ساختار دندان از دست رفته و بررسی استحکام باقی مانده دندان مهم تر است. | برای ارزیابی دوره ای و بررسی ترک یا شکستگی مراجعه کنید. |
| محل دندان | دندان های عقبی معمولا فشار بیشتری هنگام جویدن تحمل می‌کنند. | درد هنگام جویدن یا گیر کردن مکرر غذا را اطلاع دهید. |
| بهداشت و پوسیدگی جدید | پوسیدگی ممکن است در حاشیه پرکردگی یا بخش دیگری از همان دندان ایجاد شود. | سطوح دندان و فاصله بین دندان ها را منظم تمیز کنید. |
| فشار زیاد یا دندان قروچه | فشار مداوم ممکن است به ماده ترمیمی یا خود دندان آسیب بزند. | اگر دندان قروچه دارید، درباره راه کنترل آن مشورت کنید. |
نکته مهم: اگر پرکردگی قدیمی شما سالم است و مشکلی ایجاد نمی‌کند، قدیمی بودن یا رنگ تیره آن به تنهایی دلیل قطعی برای تعویض نیست. تصمیم به ترمیم یا تعویض باید پس از ارزیابی دندانپزشک گرفته شود.
نشانه های خرابی پرکردگی دندان چیست؟
این نشانه ها به معنی تشخیص قطعی خرابی پرکردگی نیستند؛ هر کدام می‌توانند علت دیگری هم داشته باشند. با این حال، اگر تازه ظاهر شده اند، ادامه پیدا می‌کنند یا رو به افزایش هستند، بهتر است دندان بررسی شود.
درد یا حساسیت جدید
حساسیت تازه به سرما، گرما یا شیرینی و درد هنگام گاز زدن می‌تواند با پوسیدگی، ترک دندان، مشکل پرکردگی یا علت های دیگر ارتباط داشته باشد. اگر تازه دندان خود را پر کرده اید، حساسیت خفیف و گذرا ممکن است مدتی پس از درمان دیده شود؛ اما درد شدید، ماندگار یا رو به بدتر شدن نیاز به بررسی دارد.
لب پر شدن، شکستگی یا افتادن پرکردگی
اگر بخشی از پرکردگی جدا شده، سطح دندان ناگهان تیز شده یا پرکردگی کامل افتاده است، برای معاینه وقت بگیرید. تا پیش از مراجعه، از جویدن غذای سفت با آن سمت دهان خودداری کنید. برای چسباندن دوباره ماده جدا شده از چسب های خانگی استفاده نکنید.
گیر کردن مداوم غذا یا نخ دندان
اگر غذا در کنار دندان پرشده بیش از قبل گیر می‌کند یا نخ دندان در یک نقطه مرتب رشته رشته می‌شود، ممکن است تماس بین دندان ها یا لبه پرکردگی نیاز به بررسی داشته باشد. این علامت به تنهایی ثابت نمی‌کند که باید همه مواد پرکردگی عوض شود.
تغییر رنگ حاشیه پرکردگی چطور؟
هر تیرگی کنار پرکردگی به معنی پوسیدگی نیست؛ گاهی لکه سطحی است. در مقابل، پوسیدگی هم همیشه با لکه واضح یا درد همراه نیست. دندانپزشک با معاینه و در صورت نیاز عکس رادیوگرافی تشخیص می‌دهد که آیا مشکل فقط ظاهری است یا درمان لازم دارد.
زمان مراجعه را عقب نیندازید: درد شدید یا مداوم، تورم لثه یا صورت، تب، طعم بد همراه با تورم، یا مشکل در باز کردن دهان نیاز به ارزیابی سریع دارد. اگر تورم با مشکل بلع یا تنفس همراه است، به خدمات اورژانس مراجعه کنید. درباره نشانه های عفونت می‌توانید مقاله آبسه دندان را نیز بخوانید.
چطور از پرکردگی مراقبت کنیم و چه زمانی باید آن را تعویض کرد؟
مراقبت روزانه بعد از پر کردن دندان
- روزانه دو بار با خمیر دندان حاوی فلوراید مسواک بزنید.
- فضای بین دندان ها را با نخ دندان یا وسیله ای که دندانپزشک توصیه کرده تمیز کنید.
- مصرف مکرر خوراکی ها و نوشیدنی های شیرین را کاهش دهید.
- اگر هنگام جویدن احساس می‌کنید دندان پرشده زودتر از بقیه دندان ها به هم می‌رسد، برای بررسی تماس دندان ها مراجعه کنید.
- معاینه های دوره ای را مطابق برنامه ای که دندانپزشک برای شرایط دهان شما تعیین می‌کند انجام دهید.
برای آشنایی بیشتر با تمیز کردن فاصله دندان ها و روش صحیح مسواک زدن، راهنمای نخ دندان و مسواک زدن در سایت را ببینید.
دندانپزشک چگونه درباره تعویض تصمیم می‌گیرد؟
ابتدا علائم شما، وضعیت دندان، لبه های پرکردگی، تماس هنگام جویدن و احتمال پوسیدگی بررسی می‌شود. گاهی اصلاح یا ترمیم محدود کافی است؛ گاهی پرکردگی باید تعویض شود. اگر بخش زیادی از دندان آسیب دیده یا پوسیدگی به قسمت های عمیق رسیده باشد، ممکن است درمان دیگری لازم شود. بنابراین تعویض کامل پرکردگی برای هر درد یا لکه ای، پاسخ یکسان و خودکار نیست.
اگر پوسیدگی به پالپ دندان برسد، احتمال دارد ارزیابی برای درمان ریشه دندان لازم شود. این موضوع فقط پس از معاینه و بررسی های لازم مشخص می‌شود.
برای بررسی پرکردگی قدیمی: اگر درد، شکستگی یا گیر غذایی دارید، یا مدت زیادی است دندان هایتان معاینه نشده اند، می‌توانید از صفحه درخواست نوبت ویزیت دکتر مزدک هاشمی برای ارزیابی اقدام کنید.
پر کردن دندان درمانی برای بازسازی بخش آسیب دیده دندان است و پرکردگی حاصل آن می‌تواند سال ها کار کند. برای تعویض، تاریخ انجام درمان به تنهایی کافی نیست. درد تازه، شکستگی، افتادن ماده یا گیر کردن مداوم غذا نشانه هایی برای مراجعه و بررسی هستند. معاینه مشخص می‌کند پرکردگی سالم است، به اصلاح محدود نیاز دارد یا باید تعویض شود.
سوالات متداولآیا هر پرکردگی بعد از چند سال باید عوض شود؟
خیر. زمان ثابتی برای تعویض همه پرکردگی ها وجود ندارد. وضعیت دندان و پرکردگی در معاینه تعیین کننده است.
اگر پرکردگی دندان بیفتد، چه کار کنیم؟
برای بررسی دندانپزشکی وقت بگیرید، آن سمت دهان را برای جویدن غذای سفت به کار نبرید و از چسب خانگی برای قرار دادن ماده در دندان استفاده نکنید. اگر درد شدید یا تورم دارید، مراجعه را سریع تر پیگیری کنید.
آیا درد بعد از پر کردن دندان طبیعی است؟
حساسیت خفیف و موقت ممکن است پس از درمان رخ دهد. درد شدید، ماندگار، رو به افزایش یا درد مشخص هنگام گاز زدن باید بررسی شود.
آیا تغییر رنگ پرکردگی یعنی دندان پوسیده است؟
نه همیشه. لکه سطحی و پوسیدگی دو احتمال متفاوت هستند و تشخیص آنها با معاینه، و در صورت نیاز تصویربرداری، انجام می‌شود.
پرکردگی سفید بهتر است یا آمالگام؟
پاسخ برای همه دندان ها یکسان نیست. اندازه و محل حفره، شرایط دندان، ملاحظات زیبایی و نظر دندانپزشک در انتخاب ماده نقش دارند.